{"id":15,"featured":0,"modified":"2024-01-15 18:54:35","latitude":53.01077391400619,"longitude":18.5998256262061,"title":"Fontanna Cosmopolis i planetoida \"Toru\u0144\"","address":"Skwer im. Lucjana Broniewicza","thumbnail":"https:\/\/www.kopernikanski.torun.pl\/files\/square_thumbnails\/e251287a48a10976f5c0d2987e932582.jpg","creator":["Iwo Bohr"],"description":"Najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 przechodni\u00f3w przyci\u0105ga tu fontanna Cosmopolis, wykonana w 2008 roku wed\u0142ug projektu Zbigniewa Mikielewicza. Wodotrysk sk\u0142ada si\u0119 z 113 dysz ustawionych w kr\u0119gach na kamiennych p\u0142ytach, na kt\u00f3rych odmalowano kopi\u0119 najbardziej znanej strony r\u0119kopisu <em>De Revolutionibus<\/em>, zawieraj\u0105cej diagram z przedstawieniem uk\u0142adu s\u0142onecznego. Kr\u0119gi dysz fontanny pokrywaj\u0105 si\u0119 z torami ruchu planet wykre\u015blonymi przez Kopernika, a centralne miejsce zajmuje najsilniejsza dysza, symbolicznie nawi\u0105zuj\u0105ca do S\u0142o\u0144ca. Wprawne oko dostrze\u017ce te\u017c spisane po \u0142acinie informacje o czasie obiegu planet wok\u00f3\u0142 \u015brodka kopernika\u0144skiego wszech\u015bwiata, a tak\u017ce inne fragmenty dzie\u0142a toru\u0144skiego astronoma. <br \/><br \/>Wielk\u0105 atrakcj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z funkcjonowaniem fontanny stanowi\u0105 wieczorne spektakle z towarzyszeniem muzyki, odbywaj\u0105ce si\u0119 zwykle od po\u0142owy kwietnia do ko\u0144ca pa\u017adziernika. Strumienie wody, pod\u015bwietlane r\u00f3\u017cnokolorowymi lampami, wyrzucane s\u0105 w\u00f3wczas przez dysze wed\u0142ug zaprogramowanego uk\u0142adu, w rytm dobranych utwor\u00f3w muzycznych. Jednym z nich jest kompozycja Krzesimira D\u0119bskiego \u201eCosmopolis\u201d, skomponowana specjalnie dla toru\u0144skiej fontanny z okazji jej uruchomienia. W repertuarze znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spektakle, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowe znanych film\u00f3w, m.in. kr\u0119conych w Toruniu \u201eEkscentryk\u00f3w\u201d, a tak\u017ce muzyka z popularnej gry komputerowej nawi\u0105zuj\u0105cej do literackiego bohatera, Wied\u017amina. <br \/><br \/>Innym ciekawym obiektem zlokalizowanym na Skwerze Lucjana Broniewicza jest kompozycja rze\u017abiarska przedstawiaj\u0105ca nieregularn\u0105 bry\u0142\u0119 wyniesion\u0105 ponad poziom gruntu na podstawie przypominaj\u0105cej ogon komety. Ta szczeg\u00f3lna instalacja wyobra\u017ca \u201eToru\u0144\u201d orbituj\u0105cy w kosmosie, a dok\u0142adniej rzecz bior\u0105c - planetoid\u0119 nr 12999 dziel\u0105c\u0105 sw\u0105 nazw\u0119 z rodzinnym miastem Kopernika. Planetoida ta jest okruchem materii tworz\u0105cym nieregularn\u0105 bry\u0142\u0119 o wymiarach kilku kilometr\u00f3w, kt\u00f3ra odbywa podr\u00f3\u017c wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca w towarzystwie setek tysi\u0119cy innych tego typu wi\u0119kszych i mniejszych cia\u0142 w tzw. pasie g\u0142\u00f3wnym planetoid, mi\u0119dzy orbitami Marsa i Jowisza. Odkrywc\u0105 tego cia\u0142a niebieskiego by\u0142 ameryka\u0144ski astronom Ted Bowell, kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142 je 30 sierpnia 1981 roku i skorzysta\u0142 z przys\u0142uguj\u0105cego mu prawa do zaproponowania nazwy, przyj\u0119tej nast\u0119pnie przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Uni\u0119 Astronomiczn\u0105. <br \/><br \/>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w kosmosie znajduje si\u0119 kilka obiekt\u00f3w nosz\u0105cych nazwy toru\u0144skich astronom\u00f3w. Najs\u0142ynniejsze z nich to ksi\u0119\u017cycowe kratery Kopernik i Dziewulski oraz krater na Marsie nazwany nazwiskiem autora teorii heliocentrycznej. Ponadto w pasie planetoid kr\u0105\u017c\u0105 ma\u0142e cia\u0142a niebieskie upami\u0119tniaj\u0105ce matk\u0119 toru\u0144skiej astronomii, prof. Wilhelmin\u0119 Iwanowsk\u0105, i jej ucznia prof. Andrzeja Woszczyka.","sponsor":"","subtitle":"Na Skwerze im. Lucjana Broniewicza","accessinfo":"","lede":"Na zachodnich obrze\u017cach toru\u0144skiej star\u00f3wki znajduje si\u0119 niewielki skwer nosz\u0105cy imi\u0119 za\u0142o\u017cyciela toru\u0144skiego planetarium, Lucjana Broniewicza. To miejsce, kt\u00f3re za spraw\u0105 fontanny Cosmopolis i pomnika planetoidy Toru\u0144 t\u0119tni nawi\u0105zaniami do Kopernika i astronomii.","website":"","related_resources":[],"files":{"https:\/\/www.kopernikanski.torun.pl\/files\/fullsize\/e251287a48a10976f5c0d2987e932582.jpg":{"id":23,"mime-type":"image\/jpeg","title":"Fontanna Cosmopolis","thumbnail":"https:\/\/www.kopernikanski.torun.pl\/files\/square_thumbnails\/e251287a48a10976f5c0d2987e932582.jpg","description":"Urz\u0105d Miasta Torunia\/Ma\u0142gorzata Litwin"}}}