{"id":27,"featured":0,"modified":"2024-01-21 09:13:37","latitude":53.00931654534269,"longitude":18.60387133658498,"title":"Muzeum Dom Miko\u0142aja Kopernika","address":"ul. Kopernika 15","thumbnail":"https:\/\/www.kopernikanski.torun.pl\/files\/square_thumbnails\/f28e7e0d872cd5da9676fb60dfe4d29f.jpg","creator":["Micha\u0142 K\u0142osi\u0144ski"],"description":"W Domu Miko\u0142aja Kopernika, b\u0119d\u0105cym oddzia\u0142em Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu, mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 z biografi\u0105 i dzie\u0142em Kopernika, a tak\u017ce z zagadnieniami z zakresu historii nauki, zw\u0142aszcza astronomii. To jednak nie wszystko. Historyczne wn\u0119trza kamienicy nr 15, w tym wspania\u0142a wielka sie\u0144 z kupieckim kantorkiem i udost\u0119pniona po ostatniej modernizacji obszerna przestrze\u0144 zlokalizowana pod \u015bredniowieczn\u0105 wi\u0119\u017ab\u0105 dachow\u0105, przybli\u017caj\u0105 atmosfer\u0119 i warunki \u017cycia mieszcza\u0144skich rodzin w Toruniu w XV-XVIII wieku. Zwiedzaj\u0105c to miejsce mo\u017cna poczu\u0107 si\u0119 jak w odwiedzinach u rodziny Kopernika. Takie wra\u017cenia wzmacnia \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce rodzice astronoma byli w\u0142a\u015bcicielami tej w\u0142a\u015bnie kamienicy w 1473 roku, a wi\u0119c w momencie przyj\u015bcia na \u015bwiat Miko\u0142aja.
Muzeum jest jedn\u0105 z najwi\u0119kszych atrakcji turystycznych Torunia, odwiedzan\u0105 rocznie przez setki tysi\u0119cy turyst\u00f3w z Polski i ca\u0142ego \u015bwiata. W ramach \u015bcie\u017cki zwiedzania nowej wystawy sta\u0142ej, opisanej w trzech wersjach j\u0119zykowych, dost\u0119pne s\u0105 liczne stanowiska multimedialne, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 przekaza\u0107 wa\u017cne informacje historyczne, a tak\u017ce np. przedstawi\u0107 dzia\u0142alnie dawnych instrument\u00f3w naukowych. Ekspozycje mo\u017cna poznawa\u0107 z pomoc\u0105 audioprzewodnika i aplikacji na smartfony. Obiekt jest przystosowany do odwiedzin przez osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, cieszy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d rodzin z dzie\u0107mi.
Dom Miko\u0142aja Kopernika jest najm\u0142odszym z trzech dzia\u0142aj\u0105cych na \u015bwiecie muze\u00f3w po\u015bwi\u0119conych tw\u00f3rcy teorii heliocentrycznej. Pozosta\u0142e dwa to Muzeum Miko\u0142aja Kopernika w Rzymie (obecnie mieszcz\u0105ce si\u0119 na Monte Mario), utworzone w 1879 r. przez Artura Wo\u0142y\u0144skiego (1844\u20141892) oraz Muzeum Miko\u0142aja Kopernika we Fromborku, powo\u0142ane w roku 1948 z inicjatywy Zwi\u0105zku Historyk\u00f3w Sztuki i Kultury.
Pierwsze g\u0142osy postuluj\u0105ce utworzenie muzeum kopernika\u0144skiego w rodzinnym mie\u015bcie astronoma pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w 1923 roku podczas obchod\u00f3w 450. rocznicy urodzin Miko\u0142aja Kopernika. Uczestnicy zorganizowanego z tej okazji w Toruniu zjazdu Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Astronomii proponowali, aby umie\u015bci\u0107 now\u0105 plac\u00f3wk\u0119 w kamienicy przy ul. Kopernika 17 (dawniej \u015bw. Anny), kt\u00f3r\u0105 uwa\u017cano w\u00f3wczas b\u0142\u0119dnie za dom urodzin astronoma. Pomys\u0142 ten zrealizowano jednak dopiero po wojnie. W dniu 5 czerwca 1960 roku nast\u0105pi\u0142o uroczyste otwarcie pierwszej wystawy sta\u0142ej w Domu Miko\u0142aja Kopernika (w kamienicy nr 17).
Niezwykle korzystne warunki rozwoju muzeum kopernika\u0144skiego przypad\u0142y na okres 1966\u20141973, gdy Toru\u0144 wraz z ca\u0142\u0105 Polsk\u0105 przygotowywa\u0142 si\u0119 do jubileuszu 500-lecia urodzin astronoma. Zrealizowano w\u00f3wczas pomys\u0142 powi\u0119kszenia muzeum o s\u0105siedni\u0105 kamienic\u0119 nr 15. W wyniku przeprowadzonych w latach 50. i 70. prac konserwatorskich fasady obu budynk\u00f3w przywr\u00f3cono do wygl\u0105du z XV wieku, a ich wn\u0119trza zaadaptowano do nowej funkcji. Co ciekawe, w tym czasie nie by\u0142o jeszcze wiadomo, \u017ce to w\u0142a\u015bnie kamienica nr 15, a nie s\u0105siednia (nr 17) by\u0142a w rzeczywisto\u015bci w\u0142asno\u015bci\u0105 Kopernik\u00f3w (ustalono to dopiero w latach osiemdziesi\u0105tych!).
Wspania\u0142e ekspozycje i wn\u0119trza to jedynie wycinek dzia\u0142alno\u015bci tutejszego muzeum. Dom Miko\u0142aja Kopernika jest bowiem plac\u00f3wk\u0105 gromadz\u0105c\u0105 eksponaty zwi\u0105zane z Miko\u0142ajem Kopernikiem oraz histori\u0105 nauki w czasach dawnych. Na wystawie sta\u0142ej prezentowana jest tylko cze\u015b\u0107 bogatej kolekcji przyrz\u0105d\u00f3w naukowych, na kt\u00f3re sk\u0142ada si\u0119 grupa zegar\u00f3w s\u0142onecznych, cyrkle, teleskopy, mikroskopy, globus. Kolekcja ta pozwala zilustrowa\u0107 wyposa\u017cenie pracowni uczonych w czasach dawnych. Do pere\u0142ek tutejszych zbior\u00f3w nale\u017cy cyrkiel Jana Heweliusza, przyrz\u0105d w\u0142asnor\u0119cznie wykonany i sygnowany przez tego znanego gda\u0144skiego astronoma.
Poza instrumentami naukowymi muzeum gromadzi artefakty sztuki i kultury grupowane w zale\u017cno\u015bci od rodzaju poszczeg\u00f3lnego zabytku. Kolekcj\u0119 kopernikan\u00f3w stanowi\u0105 materia\u0142y ikonograficzne przedstawiaj\u0105ce astronoma w malarstwie, grafice, rze\u017abie, medalierstwie, numizmatyce i tkaninie. Szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107 maj\u0105 zbiory graficzne, przekazane przez Janin\u0119 Gardzielewsk\u0105 i pochodz\u0105ce z kolekcji znanego zbieracza Emeryka Hutten-Czapskiego, a tak\u017ce z zakup\u00f3w w\u0142asnych. Nie mniej istotna jest kolekcja rze\u017aby oraz zbi\u00f3r medali i numizmat\u00f3w, kt\u00f3ry obejmuje wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w o tematyce kopernika\u0144skiej, jakie powsta\u0142y w Polsce i na \u015bwiecie w tej formie artystycznej. Dope\u0142nieniem artystycznie interesuj\u0105cej cz\u0119\u015bci kolekcji jest zbi\u00f3r obejmuj\u0105cy plakaty polskie i zagraniczne zwi\u0105zane bezpo\u015brednio lub po\u015brednio z postaci\u0105 Miko\u0142aja Kopernika.
W sk\u0142ad zbior\u00f3w Domu Miko\u0142aja Kopernika wchodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c obiekty o nieco mniejszej warto\u015bci artystycznej, ale niezwykle ciekawe z perspektywy socjologicznej, bo ukazuj\u0105ce stosunek wielu narod\u00f3w i spo\u0142ecze\u0144stw do postaci Miko\u0142aja Kopernika. Taki charakter ma m.in. zbi\u00f3r filateli\u00f3w, kt\u00f3ry zasi\u0119giem terytorialnym obejmuje ca\u0142y \u015bwiat - obok znaczk\u00f3w polskich i europejskich znajduj\u0105 si\u0119 w nim obiekty o proweniencji niekiedy bardzo egzotycznej, pochodz\u0105ce np. z Czadu, Gujany czy Republiki Dahomej (dzisiejszy Benin). Wraz z filateliami zbierane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dawne i wsp\u00f3\u0142czesne poczt\u00f3wki. Ich zbi\u00f3r sk\u0142ada si\u0119 z poczt\u00f3wek wydanych w latach 1897\u20131945, kt\u00f3re stanowi\u0105 ok. 1\/5 kolekcji, oraz z poczt\u00f3wek i widok\u00f3wek wydanych po roku 1945. W tej ostatniej grupie znajduj\u0105 si\u0119 karty z wizerunkami Miko\u0142aja Kopernika, widok\u00f3wki z miast kopernikowskich (Fromborka, Grudzi\u0105dza, Krakowa, Lidzbarka Warmi\u0144skiego), ze szlaku kopernikowskiego, Warmii oraz miast w\u0142oskich, w kt\u00f3rych przebywa\u0142 astronom. Obok filateli\u00f3w i poczt\u00f3wek gromadzone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dokumenty \u017cycia spo\u0142ecznego. Zbi\u00f3r ten obejmuje przedmioty codziennego u\u017cytku, informatory, ulotki, gad\u017cety reklamowe itp. b\u0119d\u0105ce form\u0105 kultu Miko\u0142aja Kopernika.","sponsor":"","subtitle":"Muzeum po\u015bwi\u0119cone Astronomowi","accessinfo":"","lede":"Gotyckie fasady dw\u00f3ch \u015bredniowiecznych kamienic skrywaj\u0105 nowoczesne muzeum po\u015bwi\u0119cone wybitnemu uczonemu - Dom Miko\u0142aja Kopernika. Do jego odwiedzin zach\u0119caj\u0105 historyczne wn\u0119trza, ciekawe eksponaty i interaktywne stanowiska multimedialne, a tak\u017ce opinie historyk\u00f3w uznaj\u0105ce to miejsce za dom rodzinny astronoma.","website":"https:\/\/muzeum.torun.pl\/dom-mikolaja-kopernika\/<\/a>","related_resources":[],"files":{"https:\/\/www.kopernikanski.torun.pl\/files\/fullsize\/f28e7e0d872cd5da9676fb60dfe4d29f.jpg":{"id":46,"mime-type":"image\/jpeg","title":"Muzeum Dom Miko\u0142aja Kopernika","thumbnail":"https:\/\/www.kopernikanski.torun.pl\/files\/square_thumbnails\/f28e7e0d872cd5da9676fb60dfe4d29f.jpg","description":"Andrzej Skowro\u0144ski"},"https:\/\/www.kopernikanski.torun.pl\/files\/fullsize\/fec099a56f5fa258d49fe8dd057280aa.jpg":{"id":77,"mime-type":"image\/jpeg","title":"Untitled","thumbnail":"https:\/\/www.kopernikanski.torun.pl\/files\/square_thumbnails\/fec099a56f5fa258d49fe8dd057280aa.jpg"}}}